fbpx

Wieczny Kalisz

Jedna z najstarszych miejscowości w Polsce

Travello » Jak dojechać? » Autem » Wieczny Kalisz

Co powiecie na mały wypad do sąsiedniego województwa i jednego z najstarszych miast Polski – Kalisza? Miasto zaskakuje zwartą tkanką miejską, przerwaną jedynie spokojnie wijącą się rzeką Prosną. Dziś Kalisz jest ważnym ośrodkiem kulturalny – znajdują się w nim teatry, muzea, filharmonia oraz liczne galerie. Warto dokładniej przyjrzeć się miastu, które leżało na dawnym Szlaku Bursztynowym.

Historia miasta sięga II wieku n.e., kiedy te tereny były objęte wpływami Imperium Rzymskiego. Dziś Kalisz jest utożsamiany z dawnym „Kalisia”, o którym wspominał grecki uczony Klaudiusz Ptolemeusz. Kalisz jest uznawany za jedną z najstarszych miejscowości w Polsce, o której mówi i pisze się w historii dotyczącej polskich terenów. W IX wieku na Zawodziu (obecna część Kalisza) istniał już gród. Z czasem  w pobliżu powstała osada targowa na terenie dzisiejszego Starego Miasta. Obie osady stały się istotnym grodem kasztelańskim, w pobliżu którego krzyżowały się główne trakty. Od X wieku Kalisz był jedną z głównych siedzib królestwa Bolesława Chrobrego.

Średniowieczny Kalisz

W drugiej połowie XIII wieku miasto było główną rezydencja Bolesława Pobożnego i stolicą wschodniej Wielkopolski. Między 1253 a 1260 rokiem Kaliszowi nadano przywilej lokacyjny na prawie średzkim. Wówczas powstał kościół św. Mikołaja i kościół franciszkański. Bolesław Pobożny wzniósł zamek książęcy, który został rozebrany na początku XIX wieku.

Ważnym wydarzeniem, które miało miejsce w Kaliszu było podpisanie polsko-krzyżackiego traktatu pokojowego. Pokój kaliski został zawarty 8 lipca 1343. W wyniku porozumienia Kazimierz III Wielki odzyskał Kujawy i ziemię dobrzyńską, w zamian za zrzeczenie się praw do Pomorza Gdańskiego i ziemi chełmińskiej oraz michałowskiej.

Kalisz, Ratusz, fot. M. Lenar

W kolejnych stuleciach miasto systematycznie rozwijało się i powiększało terytorialnie. W 1818 roku rozpoczęto wielką przebudowę miasta. Wytyczono wiele nowych ulic, wzniesiono Pałac Trybunalski. W latach 20tych XIX wieku wybudowano pałac Komisji Województwa Kaliskiego i powstał most Kamienny. W kolejnych latach uregulowano Kaliski Węzeł Wodny. W 1866 roku wzniesiono most Żelazny na Kanale Bernardyńskim, był to pierwszy polski most o konstrukcji stalowej. W 1890 ukończono budowę nowego ratusza, a 10 lat później budynek Teatru Miejskiego.

Zburzenie Kalisza

Niezwykle bolesnym ciosem dla Kalisza okazał się sierpień 1914 roku, kiedy do miasta wkroczył II batalion niemieckiej piechoty dowodzonej przez majora Hermana Preuskera. Od tego momentu mieszkańcy miasta systematycznie byli represjonowani, a Kalisz był grabiony, podpalany i ostrzeliwany przez kolejne przetaczające się oddziały niemieckie. W wyniku działań wojsk zniszczeniu uległo 426 budynków mieszkalnych, 9 zakładów przemysłowych i kilka budynków użyteczności publicznej w tym teatr. Uznaje się, że Kalisz był jednym z najbardziej zniszczonych miast w Europie w czasie I wojny światowej. W okresie międzywojennym odbudowano zniszczony Kalisz, zachowując średniowieczny plan zabudowy.

Kalisz, Skwer Rozmarek, fot. M. Lenar

Najważniejsze atrakcje

Dziś na turystów czeka odbudowany ratusz z wieżą nawiązujący do założeń renesansowych na Rynku Głównym. Na Głównym Rynku znajduje się kamienica z płaskorzeźbami przedstawiającymi wybitnych kaliszan: Adma Asnyka, Marię Dąbrowską, Marię Konopnicką i  podróżnika Stefana Szolc-Rogozińskiego.

Kalisz, Ratusz, fot. M. Lenar

Jedną z największych atrakcji miasta jest Rezerwat Archeologiczny w Kaliszu-Zawodziu. Znajduje się w najstarszej części miasta, na terenie wczesnośredniowiecznego kaliskiego grodu. W rezerwacie zobaczymy średniowieczną warownię, otoczona palisadą, kamienny kurhan, drewniane chaty, wieżę obronną oraz pozostałości po romańskiej kolegiacie.
Natomiast w części etnograficznej znajduje się osiemnastowieczna chata przeniesiona ze starego miasta w Kaliszu.

Zabytki sakralne

Na uwagę zasługują zespoły klasztorne znajdujące się w mieście. Najstarsza gotycka Katedra św. Mikołaja Biskupa w Kaliszu została wzniesiona w latach 1253–1257. Przez stulecia była wielokrotnie przebudowywana. W latach 70tych ubiegłego wieku, kościół stracił niezwykły obraz ofiarowany  przez Piotra Żeromskiego, starostę bydgoskiego, posła polski do Niderlandów. Był to obraz „Zdjęcie Chrystusa z Krzyża”  zakupiony w Antwerpii  w pracowni PP. Rubensa.

Katedra św. Mikołaja Biskupa w Kaliszu, fot. M. Lenar

Popularnym miejscem jest Sanktuarium św. Józefa przy Bazylice kolegiackiej Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Miejsce to odwiedzają głównie rzemieślnicy, których patronem jest św. Józef. Znajduje się tutaj obraz Świętej Rodziny, do którego przybywa wielu pielgrzymów. W nawie bocznej znajduje się zabytkowy Poliptyk Mistrza z Gościszowic, który ukazuje późnogotycki warsztat malarski.

Kalisz, Sanktuarium św. Józefa

Czerwoną fasadą wyróżnia się Kościół św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa. Podobnie jak Sanktuarium św. Józefa jest to budynek pojezuicki. Ciekawostką jest fakt, że w wieży kościoła działało pierwsze polskie obserwatorium astronomiczne (1613).

Kalisz, Kościół św. Wojciecha i św. Stanisława Biskupa, fot. M.Lenar

Do zakonu franciszkanów należy kościół św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Murowana świątynia zaczęła powstawać w drugiej połowie XIII wieku z fundacji Bolesława Pobożnego i jego żony Jolanty. W środku uwagę przykuwa ambona w kształcie łodzi Świętego Piotra.

Będąc w Kaliszu nie można pominąć Parku Miejskiego, który jest najstarszym parkiem miejskim w Polsce. Został utworzony na miejscu pojezuickiego ogrodu warzywnego w 1798 roku.  Początkowo był urządzony na wzór ogrodów angielskich. Przez stulecia park się powiększał i zmieniał. Dziś Park Miejski w Kaliszu to blisko 25 ha terenów zielonych.  

Julia

Wytrawna podróżniczka palcem po mapie, wielbicielka legend i podań nie tylko dolnośląskich.

Zobacz artykuły

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *