fbpx
Kościół pw św. Michała Archanioła

Panorama Wrocławia może stracić jedną z wież

Prowadzona jest zbiórka na renowację kościoła

Travello » Gdzie pojechać? » Wrocław » Panorama Wrocławia może stracić jedną z wież

Są takie miejsca nad którymi – być może – ciąży jakieś fatum, a może po prostu okoliczności są niesprzyjające, aby powstało w nich coś wiecznego. Jest też takie miejsce we Wrocławiu – na Ołbinie, gdzie znajduje się kościół Św. Michała Archanioła.

Kościół Św. Michała Archanioła, Wrocław, fot. M. Lenar

Trudno obok budowli przejść obojętnie. Kościół zbudowany jest z czerwonej cegły, ozdobiony łukami przyporowymi, strzelistymi pinakielami i maswerkami w oknach. Tajemnicze gargulce spoglądają na nas z wysoka. Świątynia została wzniesiona w stylu neogotyckim, chce wieżami dosięgnąć nieba. To pragnienie od dziesięcioleci jest przerywane, gdyż wieże nie mogą „stać prosto”.

Historia tego miejsca sięga średniowiecza, kiedy znajdował się w tym miejscu kompleks klasztorny z kościołem pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny (później św. Wincentego). Początkowo siedzibę mieli tu benedyktyni, następnie norbertanie. W 1529  roku opactwo zostało rozebrane pod pretekstem obrony przed najazdem Tureckim.

Warto wspomnieć, że od samego początku kościołowi w opactwie patronował św. Michał Archanioł. Początkowo była to drewniana świątynia, z czasem została przebudowana, niestety w XVI wieku została zniszczona. W 1595 postawiono kościół o konstrukcji szachulcowej. Jak podaje Wojciech Chądzyński w książce „Wędrówki po Dolnym Śląsku i jego stolicy” – opiekowali się nim norbertanie, którzy systematycznie go rozbudowywali i w 1724 roku wznieśli trzykondygnacyjną, również szachulcową, wieżę nakrytą cebulastym hełmem z krzyżem.

W raz z przejęciem Dolnego Śląska przez Prusy instytucje katolickie były zamykane lub sekularyzowane. Zakonników przegoniono z kościoła św. Michała Archanioła. Dopiero w 1850 roku prawa protestantów zostały zrównane z dyskryminowanymi do tej pory katolikami.

Kościół Św. Michała Archanioła, Wrocław, fot. M. Lenar

Nowa szansa

Biskup Heinrich Förster wykorzystał nadarzającą się sytuację i przystąpił do budowy nowych świątyń na Dolnym Śląsku. Pragnął, aby we Wrocławiu stanęła świątynia o symbolicznym charakterze, mająca świadczyć o potędze śląskiego Kościoła katolickiego. Biskup na ten cel wybrał teren dawnego romańskiego opactwa św. Wincentego, które było związane z początkami chrześcijaństwa na Śląsku a zburzone zostało na wniosek protestanckiej Rady Miasta. 

Projekt nowej świątyni powierzono Alexisowi Langerowi zaufanemu i najlepszemu architektowi biskupa Förstera. W 1863 roku rozpoczęto budowę nowego kościoła. Imponujące są dane dotyczące materiałów budowlanych, sprowadzono dostarczono 289.700 cegieł profilowanych, 708.000 cegieł murarskich I gatunku i 1.301.700 II gatunku oraz 648 sztuk kamieni budowlanych z kamieniołomów koło Strzegomia. Budowę kościoła zakończono w 1867 roku. Niestety wkrótce zauważono rysy na północnej wieży. Mimo zabezpieczeń wieża runęła pół roku później, 8 maja o godzinie 8.30. Przyczyną katastrofy był błąd konstrukcyjny w przyporach wieży.

Kościół Św. Michała Archanioła, Wrocław, fot. M. Lenar

Władze miasta, realizujące politykę Kulturkampfu, nie zgodziły się na odbudowę wieży w pierwotnej postaci. Biskup nie mógł w pełni przywrócić planowanej symboliki kościoła. Ostatecznie obniżono wieżę i zwieńczono ją czterospadowym dachem z grzebieniastą kalenicą. Po dziewięciu latach od rozpoczęcia budowy, 8 listopada 1871 roku nastąpiło poświęcenie kościoła.

Trudny XX wiek

II wojna światowa doprowadziła kościół do ruiny. Komunistyczne władze miasta oceniły, iż nie nadaje się on do odbudowy. Jednakże w 1947 roku duszpasterstwo parafii objęli księża salezjanie i wraz z miejscową ludnością przystąpili do odbudowy. Setki osób każdego dnia przychodziły, by pracować społecznie przy remoncie świątyni. Odbudowano transept, założono dach, oszklono prezbiterium. W latach 1951-52 odtworzono sklepienia i pomalowano wnętrze, a w 1960 odremontowano wieże.
Ogrom niezbędnych prac powodował, że część elementów została z konieczności uproszczona – nowy dach był niższy o 7 metrów, nie było sygnaturki, wnętrze pomalowano na kolor cegły (nie odtworzono starej polichromii), witraże są tylko w prezbiterium, …

Renowacja kościoła trwa do dziś. Mimo wieloletnich prac, kościół jest w opłakanym stanie technicznym i wymaga dalszych pilnych remontów. Co gorsza stan elewacji zagraża osobom znajdującym się w jej pobliżu. Najważniejszym elementem renowacji jest elewacja wieży kościoła.

Widok na kościół Św. Michała Archanioła, fot. M. Lenar

Dlaczego warto zadbać o ten kościół?

Kościół p.w. św. Michała Archanioła we Wrocławiu jest przepięknym przykładem architektury neogotyckiej. Jest nie tylko perłą XIX wiecznego budownictwa, ale również symbolem walki o prawa katolików na Dolnym Śląsku. Co więcej świątynia jest ściśle związana z jedyną wrocławską świętą Edytą Stein. Poza tym, mając na uwadze oddanie i pracę wrocławian, którzy odbudowywali kościół ze zgliszczy powojennych, nie można pozostawić budowli samej sobie.

Dlatego warto wesprzeć zbiórkę na renowację elewacji wieży. Organizuje ją Dolnośląska Fundacja Rozwoju Regionalnego. Akcja potrwa do końca bieżącego roku, a potrzebna na remont kwota to 200 tys. złotych.

Kościół Św. Michała Archanioła, Wrocław, fot. M. Lenar
Julia

Wytrawna podróżniczka palcem po mapie, wielbicielka legend i podań nie tylko dolnośląskich.

Zobacz artykuły

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *