fbpx
Fontanna Pretoria w Palermo

Palermo

TOP10 miejsc, które warto odwiedzić

Miasto kontrastów. Niektórzy pokochają je za bycie autentycznym, inni znienawidzą. Nieciekawe, brudne, niebezpieczne, prawdziwe, intrygujące – różne określenia już słyszeliśmy. Zwiedzanie? Można z listą, żeby po prostu odhaczyć. Ale można też nie planować i po prostu przeżyć jeden lub kilka dni i poczuć klimat stolicy Sycylii. Każdy sposób jest dobry.

Zwiedzanie Palermo w 24 godziny?

Czy można zwiedzić stolicę Sycylii w jeden dzień? Można. A czy ma to sens? Na to pytanie już ciężej odpowiedzieć. Jeśli zależy Wam na maksymalnym wykorzystaniu dnia i zobaczeniu jak największej liczby miejsc, to z pewnością jest to możliwe. I nie musicie nawet być japońskim turystą, bo najważniejsze zabytki i atrakcje w Palermo leżą dość blisko siebie. Jednak czy w ciągu jednego dnia poczujecie choć trochę klimat Palermo i będziecie mogli wyrobić sobie jakieś zdania o mieście? Raczej nie. Warto przyjechać tu jednak na nieco dłużej, chociażby na jeden pełny i najlepiej nieco przedłużony weekend, by poza zwiedzaniem, móc się trochę poszwendać po zakamarkach Palermo.

Mimo wszystko, jeśli w Palermo jesteście tylko przelotem, to i tak warto przejść się po mieście i zobaczyć kilka miejsc z poniższej listy. Najlepiej bez większego planowania i bez pośpiechu.

Co warto zobaczyć w Palermo?

Kolejność przypadkowa, nie sugerujcie się nią.

1. Fontanna Pretoria (Fontana Pretoria)

Jedna z wizytówek Palermo i jedna z najładniejszych fontann w całych Włoszech. Pierwotnie ta monumentalna XVI wieczna budowla zdobiła jeden z prywatnych ogrodów we Florencji. Po kilku latach została jednak sprzedana i przewieziona w 644 częściach do Palermo. Fontannę zdobi łącznie 48 figur – dwunastu olimpijskich bogów, a także szereg innych mitologicznych postaci, zwierząt oraz personifikacje rzek przecinających Palermo. Fontanna Pretoria nazywana jest także fontanną wstydu, co nawiązuje do nagości postaci, które je zdobią i do panującej dawniej ogromnej korupcji władz Palermo.

2. Katedra w Palermo (Cattedrale di Palermo)

Można dyplomatycznie powiedzieć, że cały kompleks jest bardzo eklektyczny 😉 Mamy tu prawdziwą i wybuchową mieszankę stylów. Nie wszystkim ta mieszanka odpowiada, a według znawców panuje tu po prostu architektoniczny chaos i brak spójności.

Katedrę ukończono w XII wieku. Była wybudowana w stylu normańskim, ale w kolejnych stuleciach, w wyniku przebudowań i modyfikacji, dodawane były elementy z innych stylów – barokowe, gotyckie, renesansowe.

Katedra może się podobać, może się nie podobać, ale zobaczyć ją warto. Zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Warto też zwiedzić podziemia i wejść na dach, z którego rozpościera się piękna panorama miasta.

Katedra, wraz z innymi zabytkami kultury arabsko-normańskiej (m.in. Katedry w Cefalu i Monreale oraz kościoły opisane poniżej) – wpisana została na listę dziedzictwa UNESCO.

3. Quattro Canti – Piazza Vigliena

Oficjalna nazwa to Piazza Vigliena, choć mało kto jej używa. Ten barokowy plac z XVI wieku znajdziecie w samym centrum miasta, na styku czterech historycznych palermitańskich dzielnic. Na każdym z jego „rogów” znajduje się pałac o ściętym narożniku i o elewacji podzielonej na trzy części. W dolnych częściach znajdują się fontanny wraz z rzeźbami symbolizującymi cztery pory roku. W środkowych – figury czterech hiszpańskich królów. Na górze z kolei zobaczymy rzeźby czterech dziewic – patronek miasta.

Palermo, Quattro Canti
Palermo, Quattro Canti, fot. Pixabay

4. Wielki Teatr (Teatro Massimo)

Symbol Palermo i najsłynniejszy teatr operowy w całej Sycylii. To trzeci największy teatr tego typu w całej Europie. Znany jest ze swojej doskonałej akustyki i wysokiego poziomu artystycznych przedstawień. Oprócz oper, wystawiane są tu także przedstawienia baletowe i koncerty muzyczne.

XIX wieczny gmach Teatro Massimo został zbudowany w stylu eklektycznym – wniesiono go w stylu klasycystyczno–renesansowym, z elementami sztuki barkowej, a także normańskiej i arabskiej, tak często obecnej w architekturze Sycylii. Pomimo tej mieszanki stylów, całość jest jednak spójna i tworzy harmonijną całość.

Budynek opery można zwiedzać. Warto także wejść na jego dach, z którego podziwiać możemy panoramę Palermo.

Więcej informacji i cennik znajdziecie na stronie teatru.

Teatro Massimo w Palermo
Teatro Massimo w Palermo, Fot. Wikimedia Commons, Domena publiczna

5. Katakumby Kapucynów (Catacombe dei Cappuccini)

Absolutnie wyjątkowe miejsce, ale raczej nie polecamy rodzinom z małymi dziećmi. Na przestrzeni wieków, w podziemiach pod klasztorem Kapucynów, zgromadzono około 8000 mumii! Balsamowanie ciał w Europie było tradycją przede wszystkim włoską, a szczególnie właśnie sycylijską.

Jak to się zaczęło?

Prawdopodobnie przypadkowo odkryto, że ciało pozostawione w katakumbach nie gnije, a wysycha. Tak wysuszone ciało, moczono w occie i aromatycznych ziołach, a następnie suszono na słońcu, wypełniano słomą i ubierano. Z biegiem czasu proces ten oczywiście udoskonalano i modyfikowano.

Początkowo (XVI wiek) mumifikowano jedynie ciała zakonników. W kolejnych stuleciach także osoby świeckie, oczywiście za odpowiednią opłatą. Spotkamy tu zatem przedstawicieli bardziej zamożnych grup społecznych, przede wszystkim kupców, uczonych i bogatych mieszczan. Wszystkie mumie były odświętnie ubrane, mamy tu zatem prawdziwy pokaz mody z poszczególnych epok. W kryptach panuje porządek – mumie pogrupowane są według płci, wieku czy zawodów.

Katakumby Kapucynów, Fot. Wikimedia Commons, Domena publiczna

Śpiąca Królewna
Katakumby Kapucynów w Palermo
Rosalia Lombardo – „Śpiąca Królewna”, Fot. Wikimedia Commons, Domena publiczna

Balsamowania zaprzestano ostatecznie w XX wieku. Jedną z ostatnich osób, które trafiły do katakumb, była dwuletnia dziewczynka, Rosalia Lombardo. Nazywana jest Śpiącą Królewną, wygląda bowiem jakby ledwo co usnęła. Balsamowania dokonał znakomity fachowiec, profesor Alfredo Salafia, stosując swoją własną rewolucyjną metodę.

W 2009 roku odnaleziono zapiski profesora, dzięki czemu poznano dokładnie całą recepturę i cały złożony proces. Profesor zastosował formalinę, aby zabić bakterie. Do tego alkohol w celu osuszenia ciała oraz glicerynę aby zapobiec nadmiernemu wyschnięciu. Kwas salicylowy miał na celu zabicie grzybów, a sole cynku miały nadać ciału odpowiedniej sztywności. W 2009 prześwietlono także ciało dziewczynki – okazało się, że wszystkie narządy wewnętrzne dziewczynki są w doskonałym stanie!

Kilka lat temu jej trumnę zamknięto w drugiej, większej i szklanej, wypełnionej dodatkowo azotem – żeby uchronić ją przed procesem rozkładu, który jednak powoli się w końcu rozpoczął – zapewne z powodu panującej tu wilgoci. Do dziś jest to jednak jedna z najlepiej zachowanych mumii na świecie.

6. Ogród Botaniczny (Orto Botanico)

Jeden z najstarszych ogrodów w Europie. Założony został w 1795 roku. Zajmuje ok. 10 ha, na których zobaczyć możemy ok. 12 tys. gatunków roślin. Symbolem ogrodu jest olbrzymi figowiec wielkolisty, liczący ponad 150 lat. Zwany jest także dusicielem, ze względu na swoje „skłonności”, które objawia w stosunku do innych roślin.

W ogrodzie jest także kilka szklarni, w których można zobaczyć sukulenty, banany, papaje czy paprocie.

Więcej szczegółów znajdziecie na stronie ogrodu.

Ogród botaniczny w Palermo, Fot. tato grasso, CC BY-SA 2.5

7. Miejskie Targi (Mercati di Palermo)

Ballaro, Capo i Vucciria – to trzy najbardziej znane miejskie targi w Palermo.

To nie tylko targi, gdzie kupimy świeże warzywa, owoce czy ryby. Tu kwitnie towarzyskie życie palermitan. Zarówno w dzień, jak i wieczorami. Tu, przy feerii barw i zapachów, gwarze sprzedawców i lokalnych rolników oraz klaksonach trójkołowych lambretek,  poczuć możemy prawdziwą Sycylię. I przy okazji zjeść lokalne, często bardzo oryginalne, potrawy. Bo miejskie targi to także centra street foodu. Posmakujemy tu takich specjałów palermitańskiej kuchni jak pane con la milza, porchetta, purpu vugghiutu, stigghiole czy panelle.

Słowem tłumaczenia:

  • Pane con la milza – to tradycyjna potrawa kuchni palermitańskiej. To kawałki cielęcej śledziony i płuc, które są gotowane i podsmażane, a następnie podane w sezamowej bułce. Coś dla koneserów 🙂
  • Stigghiole – równie typowa sycylijska potrawa. To owcze lub baranie jelita, z pietruszką i cebulką, grillowane na ruszcie
  • Purpu vugghiutu – to gotowana ośmiornica
  • Panelle – placki z mąki z ciecierzycy
  • Porchetta – wieprzowina z warzywami podawana w wydrążonej bułce

Palermo, targi miejskie, fot. Unsplash i Pixabay

8. Pałac Normanów i Kaplica Palatyńska  (Palazzo dei Normanni, Cappella Palatina)

Dawna siedziba królów Sycylii, obecnie sycylijskiego parlamentu. Budowę rozpoczęli jeszcze Arabowie w IX wieku. Pałac był w kolejnych okresach rozbudowywany przez Normanów i Aragończyków. Z zewnątrz wygląda niepozornie, swoje skarby skrywa wewnątrz – Kaplicę Palatyńską i Apartamenty Królewskie.

Największym zabytkiem pałacu jest właśnie Kaplica Palatyńska z XII wieku. Odnajdziemy w niej wpływy normańskie, bizantyjskie, arabskie i sycylijskie.  Już od samego wejścia zachwycać nas będą mozaiki zdobione z iście bizantyjskim przepychem. Do tego łuki zaczerpnięte z architektury islamu i drewniane sklepienia zdobione ornamentami, nawiązujące do wystroju meczetów. Nad wszystkim góruje Chrystus Pantokrator, spoglądający na nas z głównej absydy. Kaplica jest z pewnością najokazalszym przykładem architektury normańsko-arabskiej na Sycylii. Wpisana jest na listę UNESCO.

Apartamenty Królewskie – choć nie tak spektakularne jak Kaplica, to również warte obejrzenia.

Informacje praktyczne:

  • Przygotujcie się na potencjalną długą kolejkę do wejścia
  • Od wtorku do czwartku apartamenty królewskie są niedostępne do zwiedzania, bo wtedy obraduje parlament. Generalnie – lepiej wcześniej sprawdzić czy w danym dniu wszystko jest otwarte, żeby później nie żałować. Bo zdarza się też, że i Kaplica jest szybciej zamykana z powodu np. ślubu.  
  • Godziny otwarcia – od poniedziałku do soboty 8.15 – 17.40 (ostatnie wejście o 16.40). W niedziele i święta – 8.15 – 13.00 (ostatnie wejście o 12.00)
  • Bilety (Kaplica i apartamenty) – 13 euro normalny, 11 euro ulgowy (dzieci 14-17 lat)
  • Bilet do ogrodów królewskich – 2 euro
  • Uważajcie co macie przy sobie – ze względów bezpieczeństwa przed wejściem będziecie „przeskanowani”

Pałac Normanów i Kaplica Palatyńska w Palermo, Fot. santiago lopez-pastor, CC BY-ND 2.0

9. Kościoły – San Giovanni degli Eremiti, San Cataldo i Santa Maria dell’Ammiraglio

Warto zobaczyć te trzy kościoły – są położone niedaleko siebie i reprezentują normańsko-arabskie dziedzictwo Palermo. Wszystkie trzy wpisane zostały na listę UNESCO.

San Giovanni degli Eremiti – czyli kościół św. Jana od Pustelników. Klimatyczny średniowieczny kościół, w którym dobrze widać wpływy normańskiej i arabskiej architektury. Jego początki sięgają VI wieku, był jednak wielokrotnie przebudowywany. Za czasów arabskich pełnił rolę meczetu. Z resztą i dziś, dzięki czerwonym kopułom, budynek kościoła z zewnątrz przypomina bardziej stary meczet, niż chrześcijański kościół. Przy kościele znajdują się ładne krużganki.

San Giovanni degli Eremiti, Fot. Jean-Pierre Dalbéra, CC BY 2.0

Santa Maria dell’Ammiraglio. Jego nazwa pochodzi od fundatora kościoła, którym był Jerzy z Antiochii, admirał na dworze króla Sycylii Rogera II. Kościół znany jest także pod nazwą La Martorana – od fundatorki klasztoru benedyktynek, który władał przez pewien czas kościołem. Kościół pełni rolę konkatedry Kościoła katolickiego obrządku bizantyjsko-włoskiego, który ze względu na większość wyznawców, nazywany jest także Kościołem italo-albańskim.

Santa Maria dell’Ammiraglio, Fot. Allie Caulfield, CC BY 2.0

San Cataldo. Kościół św. Katalda położony jest  nieopodal Santa Maria dell’Ammiraglio. Budowla wyróżnia się z otoczenia trzema „arabskimi” kopułami na dachu. Z powodu zamordowania fundatora, wewnątrz nigdy nie zakończono prac dekoracyjnych. Stąd też surowy charakter wnętrz, w których nie znajdziemy praktycznie żadnych dekoracji.

San Cataldo, Fot. Allie Caulfield, CC BY 2.0

10. Parki – Villa Bonanno i Villa Garibaldi

Villa Bonanno przy Piazza della Vittoria to niewielki, ale bardzo ładny park publiczny, w którym odpoczniecie pośród palm, opuncji i innej bujnej śródziemnomorskiej roślinności. Jak znalazł, po dniu wyczerpującego zwiedzania, szczególnie w upalny sycylijski dzień. Park znajduje się nieopodal Pałacu Normanów.

Villa Garibaldi – równie urokliwy i niewielki park, położony nieopodal portu. Rośnie tu jeden z najstarszych fikusów w całych Włoszech. Fikus dusiciel – to  majestatyczne drzewo ma ponad 30 metrów wysokości i 21 metrów w obwodzie pnia!

Noclegi – gdzie mieszkać w Palermo

Wszystko oczywiście zależy od liczby noclegów, liczby osób i standardu jakiego oczekujecie. Na mapce na samym dole strony, dodaliśmy kilka atrakcyjnych według nas miejsc. Znacznie więcej znajdziecie np, na Booking.com lub na szczególnie lubianym przez nas Airbnb. Jeśli nie korzystaliście jeszcze z Airbnb, to załóżcie konto z naszej partnerskiego linka – otrzymacie wtedy 100 zł rabatu na pierwszą podróż.

Jedzenie – gdzie zjeść w Palermo

Pizza Frida – podobno najlepsza pizza w całym Palermo 🙂

Taverna Azzurra – koniecznie! O ile uda Wam się wejść, bo wieczorami są tu tłumy

Ferro di Cavallo – kolejna świetna trattoria. Ciasno, tanio, gwarno – klimatycznie!

Vecchio Club Rosanero – również znane i popularne miejsce, gdzie dobrze zjemy i się napijemy

Botteghe Colletti – na wieczornego drinka w fajnej klimatycznej knajpce.

Bar Touring – znana i polecana cukiernio-kawiarnia

Miejskie targi – jeśli street food to tylko tam. O targach pisaliśmy powyżej.

Transport w Palermo

Po mieście najlepiej poruszać się na piechotę. Więcej zobaczycie, poczujecie klimat miasta, a poza tym większość z tych topowych atrakcji leży niedaleko siebie, więc nawet jeśli jesteście z dziećmi, to nie będzie problemów. Jeśli chodzi o transport publiczny  – Palermo ma co prawda tramwaje, jak i metro, ale w ścisłym centrum i tak z nich nie skorzystacie, bo trasy tędy nie biegną.

Kolej / metro w Palermo

Palermitańśkie „metro” może być przydatne głównie wtedy, gdy chcemy dotrzeć z/na lotnisko. Metro nie ma swojej strony, ale mapkę znajdziecie np. tutaj. Rozkład znajdziecie z kolei na stronie Trenitalii, która obsługuje połączenie.

Tramwaje w Palermo

W Palermo funkcjonują aktualnie cztery linie tramwajowe. Ich trasy i rozkłady znajdziecie tutaj. Linie nie przebiegają jednak przez centrum, więc prawdopodobnie nie będziecie z nich korzystać. No chyba, że nocleg macie gdzieś poza centrum.

Autubus z lotniska do Palermo

Z lotniska do centrum Palermo może się także dostać shuttle busem. Jego ofertę i aktualny rozkład znajdziecie tutaj.

Hop on hop off

Jeśli lubicie taką formę zwiedzania (czyli przejażdżka odkrytym autobusem, który zatrzymuje się przy najważniejszych atrakcjach na kilkanaście minut), to zobaczcie tutaj.

Autem w Palermo

Oczywiście możecie też jeździć po Palermo autem. Czy to swoim, czy z wypożyczalni. Najwyżej utkniecie w korkach albo przez godzinę będziecie szukać miejsca, przeciskając się wąskimi uliczkami i przerysowując przy okazji parę razy auto 😉 No, może w rzeczywistości nie jest aż tak źle, ale parkując pamiętajcie o tym, że białe linie wyznaczają darmowe miejsca parkingowe, niebieskie – płatne, a żółte – dla osób niepełnosprawnych. No i że do ścisłego starego centrum raczej i tak nie wjedziecie, bo to strefa o ograniczonym ruchu (ZTL – Zone a Traffico Limitato). Tutaj sprawdzisz jaki obszar obejmuje w Palermo ZTL. Generalnie – jeśli jesteście na Sycylii autem, to będąc w Palermo lepiej go zostawcie pod Waszym mieszkaniem / hotelem i zwiedzajcie Palermo piechotą. Na mapce zaznaczyliśmy Wam także kilka parkingów niedaleko centrum. Więcej parkingów, wraz z dostępnością miejsc, znajdziecie także tutaj.

Redakcja

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *