fbpx

Najpiękniejsze miejsca spoczynku

Cmentarze jak muzea

Travello » Ogólne » Najpiękniejsze miejsca spoczynku

Cmentarze to nie tylko pomniki przemijania i bólu, to również historia i tożsamość. Bardzo często zdarza się, że przypominamy sobie o nich dopiero w ostatnich dniach października, a warto odwiedzać je w ciągu całego roku, nie tylko ze względu na pamięć o najbliższych. Dziś nie możemy odwiedzić cmentarzy, dlatego przypominamy te najbardziej znane nekropolie w Polsce.

Wrocław

Stary Cmentarz Żydowski położony jest przy ul. Ślężnej. Za szarym murem na powierzchni 4,6 ha, znajduje się około 12 tysięcy nagrobków. Obecnie miejsce to jest odziałem Muzeum Miejskiego Wrocławia, na terenie kirkutu znajduje się Muzeum Sztuki Cmentarnej.

Jest to miejsce niezwykłe, gdzie duch historii unosi się nad pomnikami, które są małymi dziełami sztuki. Nagrobki przybierają różne formy, wiele z nich jest bogato zdobionych różnymi symbolami lub motywami roślinnymi czy figuralnymi.

Cmentarz powstał w 1856 roku. Początkowo znajdowały się tu tradycyjne nagrobki, stawiane gęsto obok siebie. Z czasem macewy przybierały coraz większe i bardziej strojne formy. Zaczęły powstawać rodzinne pomniki nagrobne, o różnorodnych stylach architektonicznych. 

Na cmentarzu jest pochowanych wiele znanych osób, nie tylko z Wrocławia ale i Europy.  Na Starym Cmentarzu Żydowskim jest pochowany Ferdinand Cohn, wybitny botanik, mieszkaniec Wrocławia. Jest to miejsce pochówku rodziców Edyty Stein – Auguste i Siegfied Stein. Odnajdziemy nagrobek Ferdinanda Lassalle – twórcy pierwszej partii robotniczej w Niemczech. Kirkut jest miejscem pochówku wielu wrocławskich profesorów i znanych lekarzy.

Cmentarz Grabiszyński został założony w 1881 roku, rok później wybudowano neoromańską kaplicę poświęconą pamięci Karoliny Gierth. Cmentarz został wytyczony między ulicą Grabiszyńska a rzeką Ślęzą. Jego charakterystyczną cechą jest jego uporządkowany układ. Szachownicowo wytyczone ale alejki obsadzone drzewami nadają mu parkowy charakter.

Po drugiej stronie ulicy, na skraju Parku Grabiszyńskiego znajduje się Cmentarz Żołnierzy Włoskich, który powstał w 1928 roku. Pochowano tu 1017 żołnierzy zmarłych w obozach jenieckich we Wrocławiu oraz w 71 innych miejscowościach wschodnich obszarów Niemiec.

Pomnik Wspólnej Pamięci we Wrocławiu, fot. M. Lenar

W Parku Grabiszyńskim znajduje się jeszcze jedno wyjątkowe miejsce Pomnik Wspólnej Pamięci. Jest to pomnik poświęcony pamięci mieszkańców Wrocławia, których mogiły zostały usunięte w latach powojennych.

Pomnik składa się z cztery części, które odpowiadają poszczególnym kategoriom cmentarzy w dawnym Wrocławiu: katolickim, ewangelickim, komunalnym i żydowskim. W centralnej części znajduje się pozioma płyta z listą wszystkich zlikwidowanych po roku 1945 cmentarzy we Wrocławiu. Całość liczy sobie 60 m długości.

Kraków

Cmentarz Rakowicki jest chyba najbardziej znaną nekropolią w Krakowie, został otwarty w styczniu 1803 roku, zajmuje 42 ha. Jest tu ponad 75 tys. grobów. To dość dziwnie brzmi, ale jest przepięknym miejscem, gdzie spotyka się sztuka nagrobna z historią. Trudno jest wymienić wszystkie wybitne osoby, które tu spoczywają, ale możliwość pochylenia się nad grobami wielkich Polaków zmusza nas do odwiedzenia tego miejsca.

Odnajdziemy tu rzeźby nagrobkowe i pomniki autorstwa m.in. Xawerego Dunikowskiego, Antoniego Madeyskiego, Franciszka Mączyńskiego, Stanisława Odrzywolskiego i Bronisława Chromego.

Nekropolia stała się miejscem spoczynku Eugeniusza Kwiatkowski, Ignacego Daszyńskiego, pięknej  Heleny Modrzejewskiej. Na cmentarzu znajduje się grób Lucjana Rydla i Jadwigi z Mikołajczyków Rydlowej, czy grób Brata Alberta.  W sercu nekropolii znajduje się grobowiec Jana Matejki, nie można pominąć nagrobka Piotra Skrzyneckiego, Marka Grechuty czy Jarosława Śmietany.

 W Krakowie warto odwiedzić dwa cmentarze żydowskie na Kazimierzu. Pierwszy malutki znajduje się przy synagodze Remuh, na ulicy Szerokiej. Jego historia sięga XVI wieku. Cmentarz Remuh to najstarszy kirkut w Krakowie. Pierwsze pochówki miały miejsce w 1552 roku i z tą datą zachowały się najstarsze nagrobki. Nad wejściem widnieje napis „Stary cmentarz, miejsce spoczynku gaonów, założony kosztem kahału w roku 5311”.

Nowy cmentarz żydowski w Krakowie, fot. Cancre, CC BY-SA 2.5

Cmentarz użytkowany był do 1800 roku, kiedy został zamknięty z rozkazu władz austriackich. Wówczas likwidowano wiele cmentarzy w obrębie miasta. W czasie drugiej wojny światowej cmentarz został zrujnowany i przekształcony na wysypisko śmieci. Ocalało niewiele, jednak zachował się pomnik rabina Mojżesza Isserlesa Remu.

Drugi cmentarz żydowski znajduje się przy ulicy Miodowej, który został utworzony w 1800 roku. Obecnie na cmentarzu znajduje się około siedmiu tysięcy nagrobków, najstarsze z nich pochodzą z lat czterdziestych XIX wieku. Przejmującym elementem nekropolii są symboliczne groby ofiar Holocaustu, wzniesione po II wojnie światowej.  

Warszawa

W 1790 roku powstał jeden z najbardziej znaczących nekropolii w kraju – Cmentarz Powązkowski. Na jego terenie spoczywa wielu znaczących i zasłużonych Polaków. Cmentarz można porównać do muzeum pomników pod gołym niebem.  Mała architektura nadaje temu miejscu niezwykłego charakteru. W czasie II wojny światowej bardzo ucierpiał, znajdowały się tu podziemne arsenały broni. Natomiast w czasie powstania warszawskiego na jego terenie Niemcy umieścili czołgi.  Również kościół św. Karola Boromeusza znajdujący się na terenie nekropolii uległ zniszczeniu.

Aleja Zasłużonych na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie, fot. Adrian Grycuk, CC BY-SA 2.5

Na powązkach spoczywają wielcy polscy artyści, muzycy czy poeci. Odnajdziemy groby Jana Nowaka Jeziorańskiego czy Sprawiedliwej wśród Narodów Świata, Ireny Sendlerowej. Jak również symboliczny grób prezydenta Warszawy Stefana Starzyńskiego, zamordowanego przez Niemców w pierwszych miesiącach okupacji.

Julia

Skomentuj

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *